Türkiye, Somali'de açık deniz sondaj aşamasına geçti.

Türkiye, Somali'de açık deniz sondaj aşamasına geçti.

Türk yetkililer tarafından "tarihi görev" olarak tanımlanan sondaj çalışması, Türkiye'nin ilk kez kendi karasuları dışında bir yerde arama yapıyor olması açısından büyük önem taşıyor.

Mogadişu'da 10 Nisan'da yapılan karşılama töreninde konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da, Çağrı Bey'in Türkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondajını Somali'de gerçekleştireceğine işaret etti.

Çağrı Bey ile başlatılacak süreç, Türkiye-Somali arasında son 15 yılda gelişen ilişkilerin başka bir düzeye taşınması ve Türkiye'nin Afrika açılımının kapsamının genişlemesi açısından da önemli görünüyor.

Çağrı Bey sondaj gemisi, 53 günlük bir yolculuğun ardından Somali sularına ulaştı ve Mogadişu'nun yaklaşık 372 kilometre açıklarında bulunan CURAD-1 kuyusunda birkaç gün içinde sondaj çalışmalarına başlaması bekleniyor.

Operasyonlar, 3.495 metre derinlikte gerçekleştirilecek ve sondaj, deniz tabanının 4.005 metre altına kadar uzanarak toplam 7.500 metre hedef derinliğe ulaşacak. Kampanyanın yaklaşık 288 gün sürmesi ve derin deniz uzaktan kumandalı araçlarının kullanılmasını içermesi bekleniyor.

Bu adım, Mogadişu'da düzenlenen resmi bir karşılama töreninin ardından geldi ve arama planlamasından aktif sondaja geçişi işaret ediyor.

Operasyon, halihazırda mevcut olan bir güvenlik ve denizcilik çerçevesine dayanmaktadır. Türk donanma gemileri, Şubat ayında deniz güvenliği ve açık deniz faaliyetleriyle bağlantılı tanımlanmış bir yetki kapsamında Somali'ye konuşlandırıldı. TPAO Haberleri'nin deniz görev grubu konuşlandırmasıyla ilgili haberinde ayrıntılı olarak belirtildiği gibi, Aden Körfezi ve Arap Denizi'nde arama bölgelerini desteklemek üzere birden fazla platform görevlendirildi.

Sondaj aşaması, Türkiye'nin Somali'deki varlığının daha geniş bir şekilde genişlemesinin bir parçasıdır. Son aylarda, limanlar ve ulaşımı kapsayan bir denizcilik anlaşması, açık deniz varlıklarını korumakla görevli bir deniz misyonu ve güvenlik operasyonlarıyla bağlantılı güçlendirilmiş hava ve kara desteği de dahil olmak üzere işbirliği genişledi; bu da Türkiye'nin Somali'deki genişleyen güvenlik ve denizcilik rolüne ilişkin önceki haberlerimizde belirtildiği gibi, Türkiye'nin sahadaki rolünün derinleştiğini yansıtıyor.

Somali yetkilileri bu gelişmeyi açık deniz petrol&gaz potansiyelinin kilidini açmada önemli bir adım olarak nitelendirirken, Türk yetkililer projeyi petrol&gaz potansiyelinin ötesine, denizcilik yönetimi ve güvenlik koordinasyonuna uzanan daha uzun vadeli bir ortaklığın parçası olarak değerlendiriyor.

Somali operasyonu, Türkiye'nin Afrika'daki daha geniş kapsamlı yaklaşımını yansıtıyor; bu yaklaşım, diplomasiyi, ticari faaliyetleri, güvenlik iş birliğini ve yumuşak gücü yapılandırılmış bir operasyonel modelde birleştiriyor.

Somali, açık deniz petrol&gaz hedeflerinin doğrudan deniz güvenliği düzenlemeleri ve sürdürülen ikili ilişkilerle bağlantılı olduğu bu modelin pratikteki en açık örneklerinden biri olarak ortaya çıkıyor.

Türkiye'nin Somali'de petrol aramaya başlaması neden önemli?

Jeosismik araştırmalara göre Somali'nin 30 milyar varile yakın petrol ve doğal gazı olabileceği öngörüsünde bulunuyor. Ancak ülkedeki güvenlik durumunun çok zayıf olması ve bölgesel istikrarın sağlanamamış olması Somali'nin kara ve denizdeki rezervlerinin işletilmesine dönük girişimleri engelliyor.

Bu nedenle Türkiye'nin Çağrı Bey ile başlatacağı süreç, Somali rezervlerinde ilk sondaj çalışması olması açısından da tarihi önemde görülüyor.

Türkiye ve Somali, 2024'te imzaladıkları Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması ile bugün atılan adımın hukuki altyapısını oluşturdular.

Anlaşmaya göre Türkiye, Somali karasularını 10 yıl boyunca koruma karşılığında deniz kaynaklarının gelişimine katkıda bulunacak ve bulunması durumunda petrolün çıkarılmasını sağlayacak.

Türkiye ve Somali bu adımla 2011'de o dönem başbakan olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Mogadişu'yu ziyaretiyle başlayan 15 yıllık ilişkilerinde yeni bir aşamaya geçmiş oldular.